Subjectieve perspectieven

Hoe langer ik in Taiwan woon, hoe meer ik besef hoeveel verschillende meningen, vragen en oplossingen er zijn voor één en dezelfde situatie. Waar ik eerst nog dacht dat buitenlander zijn of juist local de belangrijkste verklaring is voor deze verschillen, kom ik er meer en meer achter dat dit veel genuanceerder ligt.

Zo namen we onlangs weer eens afscheid van twee ASML-collega’s die inmiddels veilig en Coronavrij teruggekeerd zijn naar Nederland. Op het strand spraken we over onze ervaringen, onder andere over de verschillen in opvoeding tussen Taiwanese en Nederlandse kinderen. Wanneer ik met Floris en Felix op stap ben, ben ik ze regelmatig kwijt. De wereld moet ontdekt worden, een trap is er om beklommen te worden en die deur kan open (ja, ook als dan het alarm afgaat). Taiwanese kinderen daarentegen zitten in mijn ogen altijd braaf stil.

Maar wat blijkt? Lang niet iedereen ervaart dat zo. Sommige buitenlanders vinden de Taiwanese kinderen juist slecht gemanierd, te verwend of hoe je het wil noemen. Misschien komt het doordat je je eerder bezwaard voelt als je zelf in jouw ogen luidruchtige kinderen bij je hebt? Of doordat Taiwanezen hun kinderen graag stil houden door ze een snoepje in de mond te geven, een methode waar ik erg op tegen ben? Hoe het ook zij, uiteindelijk is elk kind natuurlijk uniek, daar kan geen opvoeding of cultuur verandering in aanbrengen!

Een heel ander onderwerp waar perspectief een grote rol speelt, is het nieuws. Ik volg het (Taiwanese) nieuws hier voornamelijk via Engelstalige nieuwssites. Daarover heb ik inmiddels twee dingen geleerd: 1. De redacties van deze sites zijn alle gehuisvest in Taipei en 2. De doelgroep van deze sites zijn voornamelijk Aziatische “migrant workers”. Dit betekent nogal iets voor het perspectief van waaruit het nieuws gebracht wordt.

Voor wat betreft ontdekking 1: het perspectief van verslaggevers is erg ‘grootstedelijk’, vergelijkbaar met de situatie van Amsterdam in Nederland. Oftewel: wanneer er nieuws is uit Taipei, wordt de locatie daar tot in detail bij vermeld, soms zelfs tot op het niveau van de straatnaam. Is er echter nieuws uit (bijvoorbeeld) Tainan, dan wordt er gesproken over ‘ergens in het zuiden van Taiwan’.

Wat ontdekking 2 betreft betekent dit vanzelfsprekend dat het nieuws geselecteerd wordt op nieuwswaarde specifiek voor migrant workers. Zo is er relatief veel nieuws over bijvoorbeeld visa en openbaar vervoer en relatief weinig nieuws over landen buiten Azië. Overigens staat het nieuws ook vol met informatie over de beurs en aandelen, dat kan ik nog steeds niet helemaal plaatsen (weet iemand wel waarom dit zo is?).

En nog even over die migrant worker. Wat is eigenlijk het verschil tussen een migrant worker en een expat? Vanuit mijn perspectief zijn het beiden buitenlanders die naar Taiwan (of een ander land uiteraard) komen voor werk. Ik dacht tot voor kort dat het verschil is, dat een expat gestuurd wordt door zijn werkgever, terwijl een migrant worker zelf besluit in het buitenland op zoek te gaan naar een baan. Maar hoe meer ik erover opzoek, hoe minder ik hiervan overtuigd ben.

Zo vond ik deze column. De schrijver, Mawuna Koutonin, beweert dat de titel “expat” slechts voorbehouden is aan (blanke) Europeanen, zodat zij zich “boven de rest” kunnen plaatsen. De rest van de wereld, de “inferieure rassen”, zijn “immigrant”. Nu heb ik inmiddels wat meer columns van zijn hand gelezen en, hoe zal ik het zeggen, hij drukt zich graag uit in extremen. Aan de andere kant, ik vond ook dit artikel. Geschreven vanuit een ander perspectief, maar grotendeels gebruik makend van dezelfde bronnen, waaronder The Guardian. In dit artikel wordt Mawuna zelfs letterlijk geciteerd. En ook hier is de conclusie: de termen kennen hun oorsprong in de tijd van kolonies en blanke overheersing/suprematie.

Het artikel dat ik net noemde, gebruikt een interessante grafiek van linguisticpulse.com, zie hieronder. Deze website heeft onderzoek gedaan naar bijvoeglijke naamwoorden die relatief vaak voorkomen in de nabijheid van respectievelijk de woorden “expat” en “immigrant”. Dit overigens naar aanleiding van het artikel van Mawuna, dat blijkbaar veel heeft losgemaakt. En ja hoor, ook hieruit blijkt weer dat de termen wel degelijk een onderliggende associatie hebben met ras, sociale klasse en rijkdom.

Daarnaast bevat het bijbehorende artikel echter een interessante paragraaf, die mij juist tot immigrant zou maken: “It is expected that expats will maintain ties with their countries of origin (ok, dat doe ik), often travelling back and forth between new and old homes (dat doe ik niet, maar ja, wie doet dat tegenwoordig nog wel?) Many expats will not learn the language of the host country or at least not learn it well (oeps, dat heb ik wel gedaan). They often avoid and remain ignorant of the foods, the traditions, and the people of the country they now live in (o jee, toch te weinig aan ‘social distancing’ gedaan). Instead, local governments and business people often have strong incentive to cater to elite expats’ desire for communities that are largely separate from the rest of the host country (hier in Taiwan lijkt het alsof ASML een Taiwanees bedrijf is, zonder ook maar enige aandacht voor bijvoorbeeld Nederlandse feestdagen of cultuur. Een expat community is er in Tainan al helemaal niet).”

Zo leer ik weer een hoop. Maar om met iets luchtigers af te sluiten: gezien vanuit het perspectief van de ouderen geldt hier: zolang je nog in staat bent om je eigen scooter te vinden, ben je ook in staat om erop te rijden! Ik houd elke keer mijn hart weer vast bij het zien van de oudjes, waarmee ik tegenwoordig vrijwilligerswerk doe. Ze strompelen de activiteitenzaal binnen, maar verlaten het terrein wel per scooter!

3 gedachtes over “Subjectieve perspectieven

  1. Hi, weer een hele mooie column ! Ik heb zelf voor een bedrijf gewerkt in Nederland met overwegend expats en herken wat je schrijft heel goed.

    Like

  2. Hi Eef, altijd weer een plezier om je columns te lezen. En deze spreekt me in het bijzonder aan, dat snap je misschien wel, omdat hij over taal gaat en over wat taal vermag. Ik moest gelijk aan een column van Tommy Wieringa in NRC denken (7 september 2019). Daarin citeert hij Confucius over taal: “Ik zou als eerste het taalgebruik verbeteren. Want als het taalgebruik niet juist is, dan is wat wordt gezegd niet dat wat bedoeld wordt… Daarom moet men geen willekeur dulden in het woordgebruik. Dat is waarop alles aankomt.” Liefs X

    Geliked door 1 persoon

  3. Leuke blog Eef! Interessant en herkenbaar stuk over migrant versus expat. Heb ons nooit als expats beschouwd (of willen beschouwen) in Qatar, aangezien we zelfstandig en niet in dienst van bijv een bedrinf als Shell, zijn verhuisd. Toch is daar ook die sociale en raciale scheiding tussen expats en migrant workers overduidelijk. Alles wat geen hoge functie had of uit India/ Pakistan/ Bangladesh/Sri Lanka kwam werd beschouwd als een migrant worker Bijzonder….
    Maar hoe dan ook, leuk om je verhalen en ervaringen te lezen 😀

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s